Bir bayilik veya franchise görüşmesine hazırlanırken yalnızca tabelaya veya başlangıç giriş ücretine bakmak büyük bir yanılgıdır. Gerçek bir yatırım kararı; işletmenin nakit akışı, merkezin sağladığı operasyonel destek ve sözleşmedeki bağlayıcı maddelerin bütünüyle değerlendirilmesini gerektirir.
1. Toplam Yatırım Nasıl Hesaplanıyor?
İsim hakkı bedelinin yanında şunları açıkça sorun:
- Mimari proje, tadilat ve dekorasyon m² maliyeti kim tarafından karşılanıyor?
- Ekipman parkuru doğrudan merkezden mi alınıyor, alternatif tedarikçilere izin veriliyor mu?
- İlk stok alım zorunluluğu ne kadar?
- Açılış sonrası işletme sermayesi (en az 3-6 aylık kira, personel ve elektrik gideri) toplam bütçeye dahil mi?
2. Sürekli Giderler (Royalty ve Reklam Katkı Payı)
Cirodan alınan yüzde mi, yoksa sabit aylık tutar mı uygulanıyor? Bu tutarın karşılığında marka genel merkezinden hangi somut pazarlama ve denetim desteği sağlanıyor?
3. Bölge Koruması (Münhasırlık)
Sözleşmenizde belirlenen coğrafi alanda (örneğin 1 km yarıçap veya belirli bir ilçe sınırında) markanın başka bir şube açamayacağı açıkça taahhüt ediliyor mu? Online satış veya paket servis siparişleri hangi şubenin cirosuna yazılıyor?
4. Çıkış ve Devir Şartları
İşlerin beklenildiği gibi gitmemesi durumunda sözleşmeyi feshetme veya dükkanı üçüncü bir şahsa devretme hakkınız var mı? Devir durumunda genel merkeze ödenmesi gereken bir devir ücreti bulunuyor mu?